Książki

  • Wszyscy wiemy, jak zakończył się tegoroczny protest rodziców niepełnosprawnych dzieci w Sejmie. Czy kogoś to jeszcze dziwi?  Kadra rządząca rozdaje pieniądze, na które Polski nie stać (tak, chodzi o sławne-niesławne 500+), inwestując w “przyszłość narodu”, a po prawdzie zapewniając sobie elektorat wyborczy. “Chleba i igrzysk!” - krzyczy lud; prezes rzuca w tłum monety. Trafia celnie, oczywiście biorąc pod uwagę przyjęte (patrz wyżej) priorytety. W niepełnosprawne dzieci inwestują rodzice, częściej jeden rodzic - matka. Czas (24 godziny na dobę), pieniądze (także te, których nie...

  • Dom cioci Lusi Krzysztof Stręcioch

    Moje dzieciństwo przypadło na czas tzw. Komuny - epokę wszelkich niedostatków: od wolności począwszy, na papierze toaletowym skończywszy.  Jeden brak okazał się szczególnie dotkliwy: brak książek. Nowych, pachnących farbą drukarską, szeleszczących jak liście, panoszących się na regałach, których zawsze za mało.  To księgarnia, nie biblioteka była miejscem magicznym, kultowym i… pustym jak bęben turecki. O, przepraszam! Na półkach, w witrynach i na wystawie nie brakowało Dzieł Wszystkich Lenina, jako i rosyjskich elementarzy. Nawet lubiłam, ku oburzeniu mojej mamy, dziwne literki i...

  • Mazel tow J.S. Margot

    Każda zamknięta społeczność intryguje. Dlatego J.S. Margot wygrywa samym tematem swojej książki. Gdy do tego dorzucimy jeszcze autentyczność opisywanych wydarzeń - otrzymamy nader smakowitą całość. Autorka weszła (dosłownie i w przenośni) do ortodoksyjnego żydowskiego domu jako korepetytorka dzieci Państwa Schneider. Niewierząca “lewaczka”, pozostająca w wolnym związku z Irańczykiem oczywiście nie była idealną kandydatką. Problem polega na tym, że jedyną. Ostatnią w korowodzie studentów i studentek podejmujących ową pracę i jeszcze szybciej z niej rezygnujących. W trakcie rozmowy...

  • Porwanie Edgarda Mortary David I.Kertzer

    Żeby odebrać dziecko żydowskim rodzicom wystarczy chrzest, czyli... kilka kropel wody, znak krzyża. Chrztu zaś może dokonać każdy, na przykład prosta służąca. Pod byle pretekstem, wszak każdy pretekst dobry, by nawracać na “prawdziwą” wiarę. To właśnie przydarzyło się rodzinie Mortarów. Nie w średniowieczu, w drugiej połowie XIX wieku! David I.Kertzer nie tworzy fikcji literackiej; sięga po prawdziwą historię, która dzięki jego książce ma szansę stać się równie głośna dzisiaj, jak sto sześćdziesiąt lat temu. I - co ważne - równie mocno oburzać. Niecne czyny lubią zmrok, niecnym...

  • Bagaż osobisty. Po Marcu Agata Tuszyńska

    Henryk Daszkiewicz, na obczyźnie Dasko, był mężem Agaty Tuszyńskiej i jednym z marcowych emigrantów. Jego żona - wspaniała pisarka - równie skrupulatna w tropieniu życiorysów swoich bohaterów, co kolekcjonowaniu wątków osobistych, wraz z uczestniczkami seminarium w Domu Spotkań z Historią stworzyła jeszcze jedną opowieść o Marcu ‘68.  Tych opowieści nigdy dosyć, o Henryku i… jego “peronowych przyjaciołach”. Z Dworca Gdańskiego, przez Wiedeń rozpierzchli się na cały wielki świat. Jest taki graf w książce... Wtedy nie interesowali nikogo, byli “elementem niepożądanym”. Kim są...

  • Ocaleni z XX wieku Mikołaj Grynberg

    Holokaust jest jak potężna czarna ściana, a każda relacja ocalałych niczym przypięta do niej mała karteczka. Czarna, biała, kolorowa. Często wielobarwna. W przypadku ocalałych - nie tyle ślad życia, co dowód istnienia. Istnienia po… Niewyobrażalnym i Niewytłumaczalnym. Jak wielu innych przed nim i niewielu po, Grynberg zapełnia czarną ścianę karteczkami. Słucha i zapisuje. Spieszy się. Ocala. Na chybił trafił otwieram książkę… Co znajduję? O wiele więcej niż rozmowy - relacje. Gospodarze zapraszają Autora do domu, częstują czym chata bogata (nie wyłączając dobrego francuskiego...

  • Poświata Michael Chabon

    Nazista Wernher von Braun, z którego nazwiskiem niechlubnie łączy się pocisk balistyczny V-2 i wszystko, co stoi za jego produkcją; po wojnie zasłynął jako czołowy współtwórca programu kosmicznego NASA.Jak to w ogóle było możliwe?! Cenna wiedza i umiejętności, chęć przechwycenia kluczowych fachowców przed Rosjanami wystarczyły, by przymknąć oko na tzw. przeszłość. Dzięki zbrodniarzowi wojennemu Amerykanie wylądowali na Księżycu!Kosmos, Księżyc, rakiety stały się obsesją dziadka Autora, który w czasie wojny tropił takich, jak von Braun. Czy wiedział, jak zakończy się jego misja? Czy...

  • Przecież ich nie zostawię pod redakcją M.Kicińskiej i M.Sznajderman

    Mniej więcej kwadrans po ósmej mój tramwaj wjeżdża na ulicę Dietla. O tej porze roku to całkiem ładny widok. Szeroka miejska arteria z pasem zieleni pośrodku i kamienicami noszącymi ślady dawnej świetności. Niektórym nawet ową świetność przywrócono, inne godnie i dostojnie niszczeją. Zawsze wypatruję jednej z nich - tej z zachowanym fragmentem napisu “Zakład Wychowawczy Sierot Żydowskich”. Na kolanach książka. W niej zdjęcie zakładu z lat 30-tych XX wieku. Na pierwszym planie drzewka… takie małe! Jak dzieci w domu za nimi. Tylko drzewom dane było wyrosnąć. Z dziećmi na śmierć poszła Anna...

  • Rutka Zbigniew Białas

    Gdyby przeżyła wojnę, 12 czerwca obchodziłaby 89-te urodziny. Rutka Laskier, zwana czasami będzińską, lub polską Anną Frank. Podobieństw jest wiele: data urodzenia, żydowskie pochodzenie, uroda, energia, talent literacki, ocalały pamiętnik. Pamiętnik pisany w mrocznych dniach, a przecież pełen życia i spraw ważnych dla kilkunastoletniej dziewczynki. Chłopcy, uczucia, pierwsze pocałunki… Pamiętnik pisany w getcie, ukryty w szparze między schodami - miejscu wskazanym Rutce przez właścicielkę domu. Stanisława Sapińska odnalazła zeszyt po wojnie. Kilkadziesiąt lat później...

  • Ota Pavel. Pod powierzchnią Aleksander Kaczorowski

    Znacie? Czytaliście? A może widzieliście uroczy film “Śmierć pięknych saren” z 1986 roku? Prędzej “coś” Oty Pavla, niż “o” Ocie Pavlu. Teraz macie niepowtarzalną okazję sięgnąć od razu po jego biografię; książkę o tym, jak skromny dziennikarz został wielkim pisarzem i jak wielki pisarz walczył z ciężką chorobą psychiczną; jak wyrywał jej każdy dzień życia i linijkę prozy, a zarazem - cóż za paradoks - dzięki owej chorobie stawał się wielki.  Ota Pavel był jak jego ukochane karpie - umykał wędce, zwłaszcza w swoim szaleństwie. Stąd pewnie podtytuł książki: Pod powierzchnią. ...

  • Do fanatyków Amos Oz

    Prowokacyjny tytuł, pozorny odbiorca. Tak naprawdę Amos Oz apeluje do ludzi o otwartych umysłach, a otwarty umysł to przeciwieństwo fanatyzmu. Podobnie ciekawość, wyobraźnia, poczucie humoru - zwłaszcza umiejętność śmiania się z samego siebie. Fanatyk to ktoś, kto nie ma własnego życia, własnego ja, nie potrafi funkcjonować poza grupą, która dyktuje mu, co ma robić. Fanatyk koncentruje swą uwagę na innych - sam jest zrobiony - tak, “zrobiony” to najodpowiedniejsze słowo - jak od sztancy. Innych urabia na swoją modłę i… nie może przestać.  Fanatyzm religijny to tylko jedna gałąź...

  • Teraz ‘43. Losy Marcin Dziedzic, Magdalena Kicińska

    Projekt opatrzonej słowem, precyzyjnej i wymownej kompilacji zdjęć stare-nowe autorstwa Marcina Dziedzica i Magdaleny Kicińskiej jest mi szczególnie bliski. Sama robię podobne, także w damsko-męskim duecie.  “Teraz ‘43. Losy” - w tym przypadku Słowo i Zdjęcie zasługują na wielkie litery. Czytelnik, a zarazem widz otrzymuje przejmującą opowieść o losach żydowskiej Warszawy - od przedwojnia, aż do upadku powstania w getcie. Technika. To zapis twórczych zmagań z przestrzenią, dopasowywaniem starych i nowych elementów; płynnego łączenia obrazów, poszukiwań nieistniejących ulic i...

  • Kommando Puff Dominik Rettinger

    Uroda zawsze jest atutem, nawet w Auschwitz. Zwłaszcza, gdy oprawca wpada na pomysł stworzenia domu publicznego w obozie koncentracyjnym, czyniąc go istotnym elementem systemu motywacyjnego dla uprzywilejowanych więźniów.  Dwadzieścia minut w pozycji klasycznej w dni powszednie po wieczornym apelu…  Część więźniów bojkotowała tego typu wątpliwe przyjemności; inni ustawiali się w długiej kolejce, gotowi przekupić kogo trzeba, by dostać się do środka. Więźniarki dobrowolnie zgłaszały się do pracy w Puffie. Chętnych nie brakowało. Oprócz zawodowych prostytutek trafiały tu kobiety...

  • Patrioci Sana Krasikov

    Lubicie zanurzyć się w sadze? Rodzinnej, gęstej, wielowątkowej… To uczucie… niczym kąpiel w wielkiej wannie, wypełnionej pachnącą pianą, która stopniowo odkrywa to i owo. Florence, Julian, Lenny - matka, syn i wnuk. Każde z nich dokonuje wyborów na miarę czasów, w których żyją. Czasów i przekonań, bowiem w każdej rzeczywistości jednostka może dokonywać wyborów.  W dobie wielkiego kryzysu, zafascynowana ideą równości społecznej Florence emigruje z USA do ZSRR. Kraj pogrążony w chaosie zamienia na państwo totalitarne. Jako Żydówka i Amerykanka podlega szczególnej inwigilacji; szybko...

  • Księga wyjścia Mikołaj Grynberg

    “Panie Gross, ja panu tego nie życzę, ale boję się, że przyjdą czasy i pan się dowie, kim pan jest.” I przyszedł pamiętny 1968 rok, raptem dwadzieścia trzy lata po wojnie. I wyrzucono Żydów z Polski. Z rodzinnej ziemi wyszli tak, jak stali: parszywa Żydówa, zabójca Jezusa, piesek ładny, choć przecież żydowski. Jeszcze dziewczyna, co do Żydówki nie była podobna. Nic, a nic.  Wyrzucili ich z pracy, mieszkania, szkoły… Wywieźli z Dworca Gdańskiego, wraz ze skrzyniami z przetrzebionym dobytkiem. Komisy i Desy zapełniły się żydowskim mieniem. Opustoszały miasteczka… Upokorzył ich...

  • Tatuażysta z Auschwitz Heather Morris

    “I była miłość w getcie” - podkreślał Marek Edelman. Powiem więcej: miłość była także w Auschwitz. Lepszego dowodu, niż historia Gity i Lalego - tytułowego tatuażysty, chyba nie znajdziemy. Tatuażystą został przez przypadek, dzięki więźniowi, który sam pełnił tę funkcję i postanowił pomóc Lalemu. Gdy pewnego dnia podniósł głowę znad pracy - zobaczył ją - Gitę i zakochał się od pierwszego wejrzenia. Obiecał sobie, że przeżyje obóz, a ukochana zostanie jego żoną. Powieść Heather Morris to historia spełnionej obozowej miłości; historia, którą w dalekiej Australii opowiedział Autorce...

  • Tropiciel złych historii Katarzyna Bielas

    Jest drugim - obok Niklasa Franka - najbardziej znanym synem nazisty, który nie zamiata pod dywan trudnej rodzinnej historii. Martin Pollack robi to jednak inaczej i… patrzy szerzej. Spokój, elegancja, dystans emocjonalny - tym emanują zarówno Autor, jak i każdy wychodzący spod jego pióra tekst. Trudnym tematom nadaje stonowaną formę, dzięki której łatwiej się z nimi mierzyć. Można nie wiedzieć, kim jest Martin Pollack; można wiedzieć i nie interesować się jego osobą. I tak warto przeczytać wywiad-rzekę Katarzyny Bielas. Jest po prostu arcyciekawy. Nie sposób nie nazwać go...

  • Z nienawiści do kobiet Justyna Kopińska

    “Każdym pytaniem trafia pani w sedno” - powiedział jeden z rozmówców Kopińskiej. Pytaniem z kategorii niewygodne. W przypadku spraw, gdzie zawiódł system, procedury, a tak naprawdę człowiek - przepracowany, skorumpowany, zaburzony, leniwy… To ludzie tworzą system i procedury. Patologia miewa się dobrze: w korporacjach, małych firmach, państwowych instytucjach. Niedobór pracowników, naciski przełożonych, marne płace, stres. Źle traktowany podwładny nie będzie dobrze pracował. Patologiczny mundurowy nie złapie przestępcy. Stawianie trudnych pytań - przywilej i istota pracy...

  • Joachim Russek - dyrektor Centrum Kultury Żydowskiej w Krakowie zwykł mawiać, iż jako chłopiec więcej wiedział o amerykańskich Indianach, niż o polskich Żydach. Zapewne z przygodówek Karola Maya. Ja o Indianach nie wiem nic, dlatego sięgnęłam po “Czas krwawego księżyca” - porywającą literaturę faktu. Reportaż, western, kryminał, thriller - po trosze z każdego gatunku. Czyta się sprawnie, wciąga mocno i - nam - Europejczykom otwiera oczy na - jak głosi podtytuł książki - zabójstwa Indian Osagów i narodziny FBI. “Ropa naftowa, gaz, węgiel i minerały ukryte w ziemi (...) należeć będą...

  • Młyny boże Jacek Leociak

    Czarne ma hucpę! - pomyślałam, skoro wydaje taką książkę tuż przed katolicką Wielkanocą. Wielkanocą, ale i przed Pesach, wszak w tym roku oba święta przypadły w tym samym czasie. Pesach upamiętnia wyjście Żydów spod jarzma Egiptu. Jednak samo uwolnienie niewolnika nie czyni go jeszcze wolnym. Dlaczego Żydzi wędrowali przez pustynię aż czterdzieści lat? Do Ziemi Obiecanej mogli wejść tylko ludzie mentalnie wolni. Musiały więc narodzić się nowe pokolenia i wymrzeć stare. Otrzymana na Górze Synaj Tora była z kolei moralnym drogowskazem do nowego życia. Takie piękne święto… W całej swej...

Strony

Polecane