Książki

  •  Anna Ciałowicz (tłumaczka i redaktorka publikacji), za sprawą Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie (wydawcy) dokonała rzeczy niebywałej: wynalazła wehikuł czasu. Książka zawiera zbiór tekstów, które powstały w języku jidysz i z niego zostały przetłumaczone po raz pierwszy na język polski.Lektura antologii tekstów o żydowskiej Warszawie okresu międzywojennego wciąga nas prosto na ulice Nalewek, Grzybowskiej, prowadzi po bazarach, bożnicach, podupadłych mieszkaniach biedaków i salonach bogaczy. Pokazuje różnorodność wielobarwnego tłumu żydowskiego, zahacza o miejsca legendarne, jak...

  • Krzyżyk niespodziany. Czas Goralenvolk Bartłomiej Kuraś, Paweł Smoleński

    Tytus Chałubiński rozsławił Tatry i Zakopane, które dzięki niemu zyskało miano leczniczego kurortu. Po lekarzach i przyrodnikach przyszła kolej na pisarzy i artystów; w ślad za nimi pospieszyły elity międzywojnia - kuracjusze, utracjusze, bywalcy. Chętnym okiem patrzono na rdzenną ludność - górali - lud silny, zdrowy i hardy.  Moda lubi mitologizować, mit z kolei dobrze służy ideologii.  Niemcy widzieli w podhalańskich góralach potomków Gotów, zaginione plemię germańskie; kto wie, kogo jeszcze. Tak naprawdę szukali kolaborantów. Próby badania nastrojów wśród miejscowych i...

  • John Boyne ma dar pisania książek, które można zaadresować zarówno do młodzieży, jak i dorosłych. Po spektakularnym sukcesie “Chłopca w pasiastej piżamie”, który doczekał się także ekranizacji, czas na kolejnego młodzieńca, tym razem na szczycie góry. A “Góra” jest równie piękna, co przerażająca. Z zapierającym dech w piersiach widokiem z okien ekskluzywnej rezydencji, której właściciela historia już wkrótce okrzyknie potworem i mordercą wszechczasów. Ta góra nazywa się Berghof, a jej właściciel - Adolf Hitler. Pewnego dnia trafia tu siedmioletni sierota Pierrot - pół Niemiec,...

  • Wygnani do raju. Szwedzki azyl Krystyna Naszkowska

    “Szwecja się opiekuje, ale też oczekuje” - powiedziała jedna z rozmówczyń Naszkowskiej. Ba! Szwecja okazała się wybredna. Otwarta na emigrantów marcowych, ale nie wszystkich. Akceptowano zdrowych, młodych ludzi z dużych miast i tzw. dobrych domów, maturzystów, lub studentów. Nie rozdzielano rodzin, ale bezdzietne starsze osoby nie mogły liczyć na szwedzki azyl. Na polskich Żydów czekały: kursy językowe, stypendia naukowe, mieszkania, praca, stały pobyt w Szwecji. Co zyskali? Wolność, możliwości rozwoju, perspektywy, poczucie sprawstwa, godne zarobki, spokój, proste życie, tolerancję,...

  • Oszpicyn Krzysztof Zajas

    Długo zastanawiałam się, czy sięgnąć po “Oszpicyn”. Horroro-thrillery z duchami w tle to nie moje czytelnicze klimaty. Jednak kuszące wydały się tematyka żydowska i rodzinne miasto jako miejsce akcji. Cieszę się, że zaryzykowałam, a może tylko zaufałam intuicji? Wprost nie mogłam oderwać się od lektury, fascynującej i trzymającej w napięciu przez całe pięćset pięćdziesiąt pięć stron. Książka wiernie oddaje topografię miasta. To duży smaczek dla każdego, kto je zna; jeszcze większy dla kogoś, kto się tam urodził, wychował, chodził do tamtejszego liceum i po tamtejszych ulicach. Wiele nazw...

  • Mistrzowie kabaretu Jeden genialnie układał poszczególne numery w programie kabaretu a drugi przywiązywał wagę do każdego słowa a nawet przecinka w tekście.

    Starsze pokolenie czytelników zapewne pamięta telewizyjny cykl „W starym kinie” w którym Stanisław Janicki prezentował dorobek przedwojennej kinematografii. Na ekranie pojawiały się między innymi nazwiska Hanki Ordonówny, Miry Zimińskiej, Zuli Pogorzelskiej, Konrada Toma, Marii Malickiej, Zofii Terne, Marii Modzelewskie ,Mariana Hemara i Fryderyka Jarossy’ego.             Tym dwóm ostatnim mężczyznom Anna Mieszkowska poświęciła swoją najnowszą książkę. Znawczyni i wytrawna  erudytka , bez problemów porusza się pomiędzy meandrami kina...

  • Rodowód Ester Singer Kreitman

    Lektury przy szabasowych świecach... Jeśli takowe istnieją, to “Rodowód” jest z pewnością jedną z nich. Przenosi nas do nieodległego w czasie, a jednak nieistniejącego już świata żydowskich sztetli i - co ciekawsze - świata widzianego oczami kobiety, która na zadane ojcu pytanie kim zostanie, gdy dorośnie usłyszała odpowiedź - nikim. Ester Singer Kreitman. Z “tych” Singerów? Owszem. To starsza siostra Israela Jehoszui i Isaaca Bashevisa - laureata literackiej Nagrody Nobla. Jej twórczość nie jest całkowicie zapomniana. Wystarczy ją zatem odkurzyć, by zajaśniała nowym-starym blaskiem...

  • Pieśń koguta Viktor Fischl

    Powiada się, że kogut Pedro to alter ego starego doktora - radość życia przeciwstawiona zgorzknieniu. Ja jednak uważam inaczej. Nie odrzucając oficjalnej interpretacji, dostrzegam drugą, bliższą memu sercu.  Z powieści Fischla wychwytuję egzystencje równoległe: ekstra i introwertywną. Kogucie szczęście jest rozbuchane, bezkrytyczne, nieskomplikowane; szczęście doktora dojrzałe i mądre. Afirmacja siebie i otoczenia, często za wszelką cenę, przeplata się z pochwałą spokojnego, dobrego życia. Bez fajerwerków, wyzwań i bogactw; ale i bez biedy, nudy, braku satysfakcji. Doktor smakuje życie...

  • Topografia pamięci Martin Pollack

    Martin Pollack - syn oficera SS i zbrodniarza wojennego, potomek zagorzałych nazistów to przykład osoby, która piętno przekuwa w siłę. To “uwikłany”, który świetnie sobie radzi z niechlubnym rodzinnym dziedzictwem.  Odcinając się od bliskich, potępiając ich poglądy i czyny burzy to, co niemoralne i zbrodnicze. Pollack robi jednak znacznie więcej. Zabierając publicznie głos w słusznej sprawie - buduje na gruzach. “Topografia pamięci” to jego kolejna ważna wypowiedź. Bodźcem do refleksji są wspomnienia, bieżące zdarzenia, napotkani ludzie, kolekcjonowane fotografie. Każdy drobiazg...

  • Mój dziadek fałszerz Charlotte Krüger

    Po zakończeniu wojny ukrywał się, ale alianci deptali mu po piętach. Grozili jego żonie aresztem, jeśli nie wyda miejsca pobytu męża, więc któregoś dnia sam zgłosił się do siedziby brytyjskiej żandarmerii wojskowej. Żołnierze żartobliwie pytali, czy nie ma przy sobie paru funtów. Bernhard Krüger - bo o nim mowa - kierował największą w historii akcją fałszowania pieniędzy. Zamknięci w wydzielonym sektorze obozu Sachsenhausen Żydzi podrabiali brytyjskie funty, amerykańskie dolary i - niejako przy okazji - paszporty i inne potrzebne Niemcom dokumenty.  Wnuczka Krügera podjęła ów...

  • Szpieg Paulo Coelho

    W biografii Paulo Coelho nie brakuje buntowniczych akcentów. Zapłacił za nie wysoką cenę czterokrotnego pobytu w klinice psychiatrycznej z inicjatywy własnych rodziców. Jednak nie uległ naciskom i żył, jak chciał.  Może dlatego uczynił Matę Hari bohaterką swojej najnowszej książki? Ona także tylko i aż pragnęła niezależności. Mało kto kojarzy Margarethę Geertruidę Zelle, wszyscy kojarzą Matę Hari! Legendarną artystkę, kochankę możnych tego świata i oczywiście kobietę-szpiega, przede wszystkim kobietę-szpiega. Żyła na Jawie i we śnie - wtedy, gdy przebudziła się do życia....

  • Brunatna kołysanka Anna Malinowska

    Każdy człowiek chce wiedzieć, kim jest, skąd pochodzi, kim są jego rodzice, gdzie jego korzenie. Historie uprowadzonych przez nazistów dzieci najdobitniej tego dowodzą. Dlaczego Niemcom zależało na “wrogich” słowiańskich malcach? Dopiero straty na wojennych frontach kazały zmodyfikować politykę demograficzną III Rzeszy. Oczywiście zarówno matki, jak i dzieci oceniano pod kątem rasowym i do zatrzymania (potomków przymusowych robotnic), bądź uprowadzenia (bezpośrednio z Polski) kwalifikowano jedynie nieskazitelne jednostki.  Naziści nie chwalili się tym procederem. Zmieniali dzieciom...

  • Zmiłuj się nad nami Andrzej Nowak-Arczewski

    Klimontów - wieś w województwie świętokrzyskim. Całkiem ładna wieś. Z kolegiatą św. Józefa, klasztorem dominikanów, synagogą i pobliskim zamkiem Krzyżtopór w Ujeździe. Przy odrobinie dobrych chęci mogłaby być turystyczną perełką, miejscem tętniącym życiem, pełnym gwaru i gości z całego świata. Nie jest. Kościoły służą miejscowym, a synagoga nikomu. Stoi w środku wsi niczym żywy wyrzut sumienia.  Tu do Żydów serca nie mają i nigdy nie mieli. Pewnie dlatego łatwo przyszło im mordować. Miejscowi dobrze wiedzą kto, kiedy i w jakich okolicznościach. Jedni tę gorzką prawdę skrywają, inni...

  • Liczba słonecznych dni w roku w Odessie przekracza dwieście dziewięćdziesiąt. A ile słonecznych dni było w dziejach tego miasta? Charles King udowadnia, że wiele, bez względu na prawdę historyczną. Takie bowiem niezwykłe miejsce obrał Autor za cel swojej pracy, które wymyka się wszelkim standardom, historię zamienia w powieść łotrzykowską, łzy w śmiech i ostatecznie zawsze stawia na swoim, że… jakby nie było, było dobrze. Chyba za to właśnie kochamy Odessę, jej niezwykły - wielonarodowościowy tygiel, światowość i rynsztok tuż obok siebie. Dawno, dawno temu była sobie tatarska...

  • Fałszerze pieprzu Monika Sznajderman

    W pewnym eksperymencie zaproponowano młodym ludziom z całego świata podróż śladami ich genów. Niektórzy byli zafascynowani, inni zdumieni, że mogliby się czegoś jeszcze o sobie dowiedzieć. Wyniki przeszły ich najśmielsze oczekiwania. Pewni swoich korzeni zrozumieli, że coś takiego, jak “czysta rasa” nie istnieje. Monika Sznajderman wyrastała w dużej, polskiej rodzinie z tradycjami przedwojennych ziemiańsko-przemysłowych elit. W tej rodzinie niczym rodzynek z innego, egzotycznego ciasta tkwił jej ojciec. Wiedziała, że jest Żydem i… nie rozumiała, co to znaczy. A on, po wojnie sam jak...

  • Dom, którego nie było Łukasz Krzyżanowski

    Wracali, by potem szybko opuścić Polskę. Z obozów koncentracyjnych i Związku Radzieckiego, gdzie Żydów ocalało najwięcej. Nieświadomi skali Zagłady, przeżywali szok, zastając puste domy, dzielnice, miasteczka. Nie potrafili mieszkać na cmentarzu. Tylko tak chcemy o nich myśleć, by nie myśleć o… swoim udziale w wypędzeniu Żydów z powojennej Polski. Pamiętacie “Strach” Jana Tomasza Grossa i stawiane tej książce zarzuty? Jednowymiarowość, radykalizm, ostry język… Każdy pretekst dobry, by odrzucić niewygodną prawdę, ale… rozumiem… Chcecie pozycji naukowej, nie eseju? Proszę bardzo! “Dom...

  • Nieobecne miasto Maciej Krupa, Piotr Mazik, Kuba Szpilka

    Tylko nie do Zakopanego! - zarzekamy się planując weekendowe wypady, a tym bardziej dłuższe wakacje. Zimowa stolica Polski to także całoroczna stolica kiczu, z Krupówkami - przysłowiową kropką nad i.A przecież osada u stóp samiuśkich Tater ma swoją piękną i bogatą historię, pisaną chociażby życiorysami jej słynnych gości, ale... to nie o nich tym razem książka. Ceprzy, gruźlicy, Żydzi - oto bohaterowie “Nieobecnego miasta”.  Przybyli, by zmodernizować Zakopane. Ludzie z nizin - robotnicy. Murarze, kamieniarze, budowniczowie dróg i żelaznej kolei. Pracownicy zakładów hutniczych i...

  • Neger, Neger... Hans-Jürgen Massaquoi

    To, jak głosi podtytuł “opowieść o dorastaniu czarnoskórego chłopca w nazistowskich Niemczech”. Czy trzeba więcej, by stwierdzić, że oto mamy przed sobą pozycję rzadką i wyjątkową; taką, z jakich słynie Wydawnictwo Karta?  Dziadkiem Hansa-Jürgena był liberyjski dyplomata w Hamburgu, ojcem beztroski lekkoduch, student na Trinity College w Dublinie, który - mówiąc trywialnie - zrobił dziecko niemieckiej pielęgniarce. Gdy Liberię oskarżono o praktykowanie niewolnictwa i doszło do politycznych przepychanek, prezydent poprosił Momolu o powrót do kraju. Do Liberii wrócił także ojciec autora....

  • Kobiety i Schulz Anna Kaszuba-Dębska

    Fascynuje mnie Bruno Schulz. Nie tyle pisarz i artysta, co człowiek. Najbardziej jego smutny życiorys, zamknięty w kwartale drohobyckich ulic, ciszy ponurego rodzinnego domu, klatce masochistyczno-fetyszystycznych upodobań seksualnych, piekle nawracającej depresji. Życiorys zwieńczony tragiczną, niepotrzebną śmiercią. Warszawscy przyjaciele przygotowali plan ratowania Schulza, ale on ciągle zwlekał z jego realizacją. W końcu dosięgła go nieprzypadkowa kula Günthera - efekt esesmańskich porachunków.       Żydzi powiedzieliby szlemiel, który nawet kiedy upada...

  • Jamnikarium Agata Tuszyńska

    Jeśli w kawiarni, tramwaju, poczekalni u dentysty zobaczycie kogoś z nosem w książce; kogoś, kto na przemian to wzrusza się, to znów śmieje, znak niechybny, że czyta “Jamnikarium”. Zacny tom w twardej oprawie przyciąga oko barwą optymistycznej jesieni - najwspanialszej pory roku na czytanie książek. Pod lampionem miechunki, przy zapiekance z dynią i waniliowej herbacie z plastrem pomarańczy.  Tak, jesień to czas książek, nie ebook’ów! Muszą pachnieć farbą drukarską, szeleścić jak liście, zajmować miejsce na półkach, których zawsze za mało. Amerykański pisarz Elwyn Brooks White chciał...

Strony

Polecane